Je cao vinden doe je via de website van de Rijksoverheid: cao.szw.nl of via de website van jouw brancheorganisatie of vakbond. Zoek op de naam van jouw sector of werkgever en je vindt snel welke cao op jou van toepassing is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over cao’s, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Welke cao geldt voor mij als werknemer?
Welke cao voor jou geldt, hangt af van de sector waarin je werkt en van de afspraken die jouw werkgever heeft gemaakt. Veel werkgevers zijn aangesloten bij een brancheorganisatie die een cao heeft afgesloten met vakbonden. Die cao geldt dan automatisch voor alle medewerkers in dat bedrijf, ook als jij zelf geen lid bent van een vakbond.
Er zijn twee situaties mogelijk:
- De cao is algemeen verbindend verklaard (AVV): Dit betekent dat de overheid heeft bepaald dat de cao voor de hele sector geldt. Elke werkgever in die branche is dan verplicht de cao toe te passen, ook als zij geen lid zijn van de brancheorganisatie.
- De cao geldt alleen voor leden: In dat geval past jouw werkgever de cao vrijwillig toe, of heeft hij dit vastgelegd in jouw arbeidsovereenkomst.
Twijfel je welke cao voor jou van toepassing is? Kijk dan op jouw arbeidsovereenkomst of vraag het na bij jouw werkgever of HR-afdeling.
Waar kan ik mijn cao online opzoeken?
Je kunt jouw cao online opzoeken via de officiële website van de Rijksoverheid. Op cao.szw.nl vind je een overzicht van alle geregistreerde en algemeen verbindend verklaarde cao’s in Nederland. Je zoekt eenvoudig op sector, bedrijfsnaam of trefwoord.
Andere handige bronnen zijn:
- De website van jouw vakbond (zoals FNV, CNV of De Unie)
- De website van de brancheorganisatie in jouw sector
- De website van jouw werkgever, als die de cao publiceert
De meeste cao’s zijn openbaar en gratis te downloaden als pdf. Let er wel op dat je de meest recente versie raadpleegt, want cao’s worden regelmatig vernieuwd. In 2026 zijn er weer diverse cao’s herzien met nieuwe afspraken over lonen en arbeidsvoorwaarden.
Wat als mijn werkgever geen cao heeft?
Als jouw werkgever geen cao heeft en er ook geen cao algemeen verbindend verklaard is voor jouw sector, dan gelden er geen cao-afspraken voor jou. In dat geval zijn de arbeidsvoorwaarden volledig vastgelegd in jouw individuele arbeidsovereenkomst en gelden de wettelijke minimumregels.
Die wettelijke minimumregels zijn onder andere:
- Het wettelijk minimumloon
- De regels rondom vakantiedagen (minimaal vier keer het aantal werkuren per week)
- De regels uit de Arbeidstijdenwet
- De regels rondom ziekteverlof en loondoorbetaling
Heb je geen cao, dan heb je als werknemer iets minder houvast bij onderhandelingen over je arbeidsvoorwaarden. Het is in dat geval extra belangrijk dat alles goed en duidelijk is vastgelegd in jouw contract. Via onze HR-diensten helpen we werkgevers om arbeidsovereenkomsten correct en volledig op te stellen, ook als er geen cao van toepassing is.
Hoe weet ik of mijn arbeidsvoorwaarden kloppen met de cao?
Om te controleren of jouw arbeidsvoorwaarden overeenkomen met de cao, vergelijk je jouw arbeidsovereenkomst en loonstrook met de afspraken in de geldende cao. Let daarbij vooral op je salaris, vakantiedagen, werktijden en eventuele toeslagen.
Controleer in ieder geval deze punten:
- Salaris: Valt jouw loon binnen de salarisschaal die de cao voorschrijft voor jouw functie en ervaringsniveau?
- Vakantiedagen: Hoeveel vakantiedagen heb je per jaar en klopt dit met het cao-minimum?
- Toeslagen: Heb je recht op onregelmatigheidstoeslag, overwerktoeslag of andere vergoedingen?
- Pensioen: Ben je aangemeld bij het juiste pensioenfonds dat de cao aanwijst?
Kom je er zelf niet uit, dan kun je jouw vakbond om hulp vragen. Zij kennen de cao door en door en kunnen jou helpen beoordelen of alles klopt.
Kan mijn werkgever afwijken van de cao?
Een werkgever mag in de meeste gevallen niet zomaar afwijken van de cao. De cao stelt minimumafspraken vast die bescherming bieden aan werknemers. Afwijken ten nadele van de werknemer is in principe niet toegestaan, tenzij de cao dit uitdrukkelijk toestaat.
Er zijn twee soorten afwijkingsruimte in een cao:
- Regelend recht (driekwart dwingend recht): De cao staat toe dat werkgever en werknemer samen andere afspraken maken, maar alleen als dat schriftelijk is vastgelegd.
- Dwingend recht: Van bepaalde afspraken mag helemaal niet worden afgeweken. Dit geldt bijvoorbeeld voor minimumloon en minimale vakantiedagen.
Afwijken ten voordele van de werknemer is bijna altijd toegestaan. Jouw werkgever mag je dus meer betalen of meer vakantiedagen geven dan de cao voorschrijft, maar nooit minder dan het minimum.
Wat moet ik doen als ik er zelf niet uitkom?
Als je er zelf niet uitkomt, zijn er meerdere stappen die je kunt zetten. Begin altijd eerst met een gesprek met jouw werkgever of HR-afdeling. Veel onduidelijkheden zijn op te lossen door gewoon te vragen om uitleg over jouw arbeidsvoorwaarden.
Kom je er na dat gesprek nog niet uit, dan zijn dit jouw opties:
- Neem contact op met jouw vakbond. Als je lid bent, kunnen zij jou gratis adviseren en eventueel bemiddelen.
- Vraag advies bij het UWV of de Inspectie SZW. Deze overheidsinstanties kunnen je informeren over jouw rechten.
- Schakel juridisch advies in. Bij grotere geschillen kan een arbeidsrechtadvocaat of rechtsbijstandsverzekering uitkomst bieden.
Werk je voor een mkb-bedrijf dat geen duidelijke HR-structuur heeft? Dan is het soms lastig om antwoord te krijgen op je vragen. In dat geval helpt het om via contact op te nemen met een HR-specialist die snel kan uitleggen wat er voor jou van toepassing is.
Hoe HR as a Service helpt met cao-vraagstukken en arbeidsovereenkomsten
Wij begrijpen dat cao’s en arbeidsvoorwaarden snel ingewikkeld kunnen worden, zeker als je als ondernemer al genoeg aan je hoofd hebt. Daarom nemen wij dit soort HR-vraagstukken voor groeiende mkb-bedrijven volledig uit handen.
Wat wij voor jou doen:
- We controleren welke cao van toepassing is op jouw bedrijf en medewerkers
- We stellen arbeidsovereenkomsten op die volledig voldoen aan de geldende cao en wetgeving
- We houden contracten actueel bij wijzigingen in cao’s of arbeidsrecht
- We zorgen dat jouw arbeidsvoorwaarden kloppen, zodat jij geen juridische risico’s loopt
- We zijn het vaste aanspreekpunt voor al jouw HR-vragen, ook over cao’s
Zo hoef jij je nooit meer af te vragen of alles wel klopt. Wil je weten wat wij voor jouw bedrijf kunnen betekenen? Bekijk dan onze complete HR-dienstverlening of neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Frequently Asked Questions
Hoe vaak wordt een cao vernieuwd en hoe blijf ik op de hoogte van wijzigingen?
De meeste cao's hebben een looptijd van één tot twee jaar, waarna ze opnieuw worden onderhandeld tussen vakbonden en werkgeversorganisaties. Om op de hoogte te blijven van wijzigingen kun je je aanmelden voor nieuwsbrieven van jouw vakbond of brancheorganisatie, of regelmatig cao.szw.nl raadplegen. Let er altijd op dat je de meest actuele versie van de cao gebruikt bij het controleren van jouw arbeidsvoorwaarden.
Wat gebeurt er als mijn werkgever de cao niet naleeft?
Als jouw werkgever aantoonbaar afwijkt van de verplichte cao-afspraken ten nadele van jou als werknemer, heb je het recht om het verschil alsnog op te eisen. Je kunt dit aankaarten bij jouw werkgever, je vakbond inschakelen voor bemiddeling, of een klacht indienen bij de Inspectie SZW. In ernstige gevallen kan een arbeidsrechtadvocaat helpen om het verschuldigde loon of de ontbrekende arbeidsvoorwaarden via de rechter af te dwingen.
Geldt de cao ook voor uitzendkrachten en oproepkrachten?
Ja, ook uitzendkrachten en oproepkrachten kunnen onder een cao vallen. Voor uitzendkrachten geldt in veel gevallen de ABU- of NBBU-cao (de uitzendbranche-cao), tenzij de inlenende werkgever een eigen cao heeft die ook op hen van toepassing is. Oproepkrachten vallen in principe onder dezelfde cao als vaste medewerkers in dezelfde sector, al kunnen er specifieke afspraken gelden voor hun contractvorm.
Mag ik als werknemer zelf onderhandelen over betere voorwaarden dan de cao biedt?
Absoluut — de cao stelt minimumeisen vast, maar jij en jouw werkgever mogen altijd betere afspraken maken dan de cao voorschrijft. Denk aan een hoger salaris, meer vakantiedagen of extra secundaire arbeidsvoorwaarden zoals een opleidingsbudget of thuiswerkvergoeding. Zorg er wel voor dat eventuele aanvullende afspraken altijd schriftelijk worden vastgelegd in jouw arbeidsovereenkomst of een addendum.
Wat is het verschil tussen een bedrijfs-cao en een sector-cao?
Een sector-cao (ook wel bedrijfstak-cao genoemd) geldt voor alle werkgevers en werknemers binnen een gehele branche, zoals de bouw, zorg of detailhandel. Een bedrijfs-cao wordt daarentegen afgesloten door één specifieke werkgever met de vakbonden en geldt alleen voor de medewerkers van dat bedrijf. Grote bedrijven zoals Philips of NS hebben vaak hun eigen bedrijfs-cao met afspraken die zijn toegespitst op hun organisatie.
Hoe zit het met cao-rechten als ik parttime werk?
Als parttimer heb je in principe dezelfde cao-rechten als een fulltimer, maar dan naar rato van jouw contracturen. Dit principe heet 'pro rata' en geldt voor zaken zoals vakantiedagen, vakantiegeld en toeslagen. Controleer in de cao of er specifieke afspraken zijn voor deeltijdwerkers, want sommige cao's bevatten aanvullende bepalingen over minimale contractomvang of oproepgaranties.
Wat moet een werkgever regelen als er een nieuwe cao ingaat voor zijn bedrijf?
Wanneer een nieuwe cao ingaat, moet een werkgever onder andere de salarissen aanpassen aan de nieuwe loonschalen, eventuele wijzigingen in vakantiedagen of toeslagen doorvoeren en medewerkers informeren over de veranderingen. Daarnaast moeten bestaande arbeidsovereenkomsten worden getoetst op strijdigheid met de nieuwe cao-bepalingen. Voor mkb-bedrijven zonder eigen HR-afdeling is dit een arbeidsintensief proces waarbij een HR-dienstverlener zoals HR as a Service veel werk uit handen kan nemen.